| Od
2004 r. ENWOD Sp. z o.o. udostępnił do zwiedzania część
swoich elektrowni wodnych.
Do
zwiedzania dostępne są poniższe elektrownie:
1. EW Struga
2. EW Gałążnia Mała
3. EW Strzegomino
4. EW Krzynia
5. EW Skarszów Dolny
6. EW Poganice
7. EW Żelkowo
8. EW Smołdzino
9. EW Biesowice
10. ESP Żydowo
Dla łatwiejszej orientacji proponujemy
Państwu zwiedzanie elektrowni na trzech szlakach, które
z czasem będą coraz lepiej oznakowane i opisane.
Szlak elektrowni dorzecza Słupi.
Do zwiedzania dostępne są wszystkie
elektrownie zlokalizowane na Słupi i Skotawie - EW Struga,
EW Gałąźnia Mała, EW Strzegomino, EW Krzynia, EW Skarszów
Dolny.
Szlak elektrowni dorzecza Łupawy.
Z pośród wszystkich elektrowni zlokalizowanych
na Łupanie - EW Łupawa, EW Poganice, EW Łebień, EW Drzeżewo,
EW Żelkowo, EW Smołdzino - do zwiedzania dostępne są
EW Poganice, EW Żelkowo, EW Smołdzino.
Pozostałe elektrownie, ze względu na ich specyfikę można
podziwiać z zewnątrz.
Szlak elektrowni dorzecza Wieprzy.
Z pośród wszystkich elektrowni zlokalizowanych
na Wieprzy i okolicy - EW Ciecholub, EW Biesowice, EW
Kępka , EW Kępice - do zwiedzania dostępna jest tylko
EW Biesowice.
Elektrownie które nie są udostępnione do zwiedzania
można mimo to oglądać z zewnątrz - są bardzo interesujące.
Oprócz tych szlaków udostępniono
do zwiedzania Elektrownię Szczytowo Pompową Żydowo.
Regulamin
zwiedzania izby muzealnej EW Gałąźnia Mała oraz ceny
biletów.
Regulamin
zwiedzania Elektrowni Szczytowo - Pompowej Żydowo oraz
ceny biletów.
Regulaminy
zwiedzania pozostałych elektrowni oraz ceny biletów.
Dla
uatrakcyjnienia zwiedzania, w EW Gałąźnia Mała została
przygotowana przez grupę pracowników Elektrowni Wodnych
Słupsk sala z eksponatami. Wystawa pokazuje zastosowanie
przy budowie elektrowni wodnych nowości z techniki energetycznej
z początku XX w. Jest jednocześnie wstępem dla zainteresowanych
zwiedzaniem tego unikalnego w skali kraju i Europy i
pracującego nieprzerwanie od 100 lat systemu energetycznego
na rzece Słupi. W latach 1896-1925 wybudowano na niej
cztery elektrownie wodne i związane z nimi jeziora:
Krzynia, Konradowo, Zalew Bytowski oraz kanały, podziemne
sztolnie, syfony, jazy i budynki; piąta elektrownia
powstała na prawym dopływie Słupi - Skotawie w Skarszewie
Dolnym. Prace nad budową szóstej elektowni za Kołczygłowami,
na rzece Kamiennej - lewym dopływie Słupi - przerwała
druga wojna światowa.
Rozległy
teren, na którym usytuowane są elektrownie, poza kluczowym
znaczeniem środkowego biegu Słupi, dla celów energetycznych,
ma wyjątkowe walory przyrodnicze. Jego rzeźbę stanowią
głębokie doliny, malownicze jeziora, starorzecza i wąwozy
oraz leśne kompleksy. Całość krajobrazu urzeka swoim
pierwotnym pięknem. Posadowione w nim budowle hydrotechniczne
nie naruszając przyrody tworzą jednocześnie wyjątkowe
walory poznawcze.
Te walory zdecydowały o utworzeniu Parku Krajobrazowego
Dolina Słupi w którego granicach mieszczą się nasze
elektrownie zlokalizowane na Słupi.
W
archiwum Elektrowni Wodnych Słupsk Spółka z o.o. zachowało
się wiele starych planów technicznych rozwiązań elektrowni
w Gałąźni Małej. Wybrano najcenniejsze, wtedy jeszcze
ręcznie sporządzane dokumentacje na papierze, klejone
do materiału. Ukazują one pracę ludzi ówczesnej myśli
hydrotechnicznej. Po latach pracy udało się zgromadzić
sporo cennych przedmiotów, przywrócić im blask i wykonać
całą niezbędną oprawę do właściwego wyeksponowania.
Wśród najcenniejszych eksponatów znajdują się limnigrafy,
tj. urządzenia do pomiaru i rejestracji poziomu wody
informujące o rzeczywistym jej stanie i sygnalizujące
o ewentualnych zagrożeniach (nadajnik i odbiornik),
dmuchawa drewniana do wydmuchiwania kurzu z urządzeń
energetycznych, czy też destylator wody w celu jej uzupełniania
w akumulatorach do utrzymywania pożądanego poziomu elektrolitu
w ówczesnych akumulatorach.
Elektrownia wodna w Gałąźni Małej
jest bez wątpienia najciekawszym obiektem do zwiedzania
ze względu na znajdujące się tu i działające dawne urządzenia
hydrotechniczne, pierwotny układ mechaniczny i elektryczny.
Budowano ją w latach 1912-1914 i 1920, a uruchomienie
nastąpiło 29 maja 1914 roku. Przez wiele lat była to
największa i najnowocześniejsza elektrownia wodna w
Europie. Po przeprowadzonym w latach 1980-1985 remoncie
budynków oraz modernizacji urządzeń dziś jest to niezwykle
interesujący turystycznie obiekt, przetwarzający wciąż
nieprzerwanie siłę płynącej wody na energię elektryczną.
Zwiedzający mogą zapoznać się ze
zgromadzonymi eksponatami oraz bogatą historią elektrowni
wodnych, która przekazywana jest przez oprowadzających
i przygotowana dodatkowo na płytach CDR i kasetach VHS
oraz w materiałach promocyjnych, m.in. firmowym albumie.
Przedsięwzięcie
ENWOD-u ukazuje materialną spuściznę dotyczącą energetyki
wodnej na naszym terenie, wzbogacając zarazem program
zwiedzania całej Doliny Słupi o walor historyczny. Stwarza
również dla szkół możliwości odbywania tu interesujących
lekcji i spotkań dzieci i młodzieży.
ENWOD sp. z o.o. zaprasza szkoły,
organizacje i biura turystyczne oraz indywidualnych
turystów do zwiedzania utworzonej sali tradycji oraz
elektrowni wodnych.
Zapraszamy jednocześnie do nabywania
naszych wydawnictw.
|